GÓP Ý DỰ THẢO LUẬT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU LUẬT SHTT: QUY ĐỊNH PHẢI THÍCH ỨNG VÀ MANG TÍNH DỰ LIỆU SỚM

05/09/2021 15:22

Trong khuôn khổ Hội thảo “Góp ý về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SHTT” do Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Viện Nghiên cứu lập pháp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội phối hợp tổ chức, Phó Tổng biên tập Tạp chí TAND Vũ Thúy Hòa cho rằng quy định tại dự thảo phải thích ứng và mang tính dự liệu sớm.

Hội thảo được tổ chức dưới hình thức trực tuyến

Góp ý tại Hội thảo, Phó Tổng biên tập Tạp chí TAND Vũ Thúy Hòa cho rằng, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SHTT được xây dựng một cách bài bản, kỹ lưỡng, chu đáo, chi tiết, thể hiện sự chuẩn bị, đầu tư công sức, nghiên cứu hết sức công phu, cập nhật được nhiều kinh nghiệm quốc tế và bao quát một cách khá đầy đủ những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn thi hành luật, đáp ứng được yêu cầu của việc hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, bà Vũ Thúy Hòa cũng đề xuất Ban soạn thảo cân nhắc bổ sung một số nội dung mà trong Dự thảo chưa được đề cập hoặc đề cập nhưng chưa đầy đủ.

Theo bà Vũ Thúy Hòa, hiện trong Luật SHTT hiện hành, tại Điều 14 quy định về các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả, về cơ bản đã liệt kê tương đối đầy đủ, rõ ràng các loại hình tác phẩm được bảo hộ. Tuy nhiên, trong xu thế hiện nay, sự phát triển của khoa học công nghệ, cũng góp phần cho việc ra đời của những loại hình tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học mới, mà các nhà làm luật chưa dự liệu. Chẳng hạn như cơ sở dữ liệu, tác phẩm đa phương tiện, tác phẩm in typo, tác phẩm in litô. Như vậy có nghĩa, vấn đề cần đặt ra là, việc quy định của luật phải thích ứng hoặc dự liệu sớm, để có thể xây dựng được quy định liên quan đến các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả, nhằm đáp ứng với sự phát triển của khoa học công nghệ, cũng như quá trình hội nhập quốc tế trong lĩnh vực SHTT. Để phát huy ưu điểm của phương pháp liệt kê là sự rõ ràng và cụ thể, bà Vũ Thúy Hòa cho rằng, đồng thời với việc tiếp tục duy trì các quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật SHTT hiện hành, cần phải có quy định thêm “một điểm” nữa tại khoản 1 Điều 14. Yêu cầu với quy định này là phải đảm bảo tính “mở”, tức là, quy định tại điểm mới này cần phải đảm bảo việc bao quát, dự liệu tốt nhất được tất cả các trường hợp có thể hoặc sẽ xảy ra trong tương lai. Việc quy định như vậy, sẽ tạo cơ sở pháp lý cho tất cả các tác phẩm đủ điều kiện được bảo hộ quyền tác giả sẽ xuất hiện trong tương lai, góp phần bảo vệ tốt nhất quyền lợi của chủ thể sáng tạo ra tác phẩm đó.

Bên cạnh đó, bà Vũ Thúy Hòa cũng đề xuất, cần phải bổ sung để có quy định chi tiết, cụ thể, rõ ràng và linh hoạt hơn đối với vấn đề liên quan đến đồng tác giả. Lý giải về để xuất này, bà Vũ Thúy Hòa cho biết: Hiện tại, trong thực tiễn giải quyết các vụ tranh chấp liên quan đến quyền tác giả cho thấy, các quy định liên quan đến đồng tác giả cả trong Luật SHTT và trong Nghị định số 22/2018/NĐ-CP còn tương đối hạn chế. Trong khi đó, việc xác định đồng tác giả tạo ra hệ quả pháp lý quan trọng đối với các quyền nhân thân và quyền tài sản của chủ thể. Vì vậy, để có quy định chi tiết, rõ ràng hơn về vấn đề pháp lý quan trọng này là cần thiết. Bà Vũ Thúy Hòa đề nghị, một trong những nội dung cần được quan tâm đó chính là phải xây dựng được tiêu chí để trở thành đồng tác giả. Việc xac định rõ ràng, chính xác và đầy đủ các tiêu chí, không những tạo điều kiện cho quá trình áp dụng pháp luật được dễ dàng, thống nhất, mà còn góp phần quan trọng để bảo vệ quyền lợi cho các chủ thể tham gia quá trình sáng tạo, đồng thời, tạo động lực thúc đẩy các cá nhân tự tin và yên tâm hơn trong quá trình sáng tạo.

Ngoài ra, Phó Tổng biên tập Tạp chí TAND Vũ Thúy Hòa cũng đã đưa ra những góp ý hết sức cụ thể về kỹ thuật trình bày; về bố cục và kỹ thuật lập pháp;… của Dự thảo luật. Trong đó, nhấn mạnh một số nội dung tại các điều luật diễn đạt quá dài, quy định mang tính định tính, dẫn đến khó hiểu và khó áp dụng trong thực tiễn. Một số ví dụ được chỉ ra như: Nội dung quy định tại điểm g khoản 33 Điều 1 của Dự thảo; Nội dung của khoản 41 Điều 1 Dự thảo, phần quy định về bổ sung khoản 8, 9 Điều 93 (câu văn quá dài, một câu có độ dài 5,5 dòng mà không có dấu phẩy hoặc chấm phẩy); Nội dung quy định tại điểm d Khoản 43 Điều 1 của Dự thảo cần được cân nhắc để sửa lại, vì nội dung khá khó hiểu…

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SHTT gồm 5 điều. Trong đó Điều 1 của Dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung 94 điều của Luật SHTT hiện hành. Có thể thấy, dự án sửa đổi Luật SHTT lần này là dự án sửa đổi Luật SHTT lớn nhất từ trước tới nay, 94 điều trong tổng số 222 điều luật được Chính phủ đề xuất Quốc hội sửa đổi liên quan đến hầu hết các đối tượng quyền SHTT nhằm tuân thủ cam kết ở hàng loạt các Hiệp định thương mại tự do (FTA) Việt Nam tham gia ký kết; khắc phục những bất cập, vướng mắc hiện nay đồng thời tạo động lực, môi trường thuận lợi hơn nữa để thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo.

Theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021 của Quốc hội, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SHTT sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2021)./.

Lê Anh