QUỐC HỘI THẢO LUẬN DỰ ÁN LUẬT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT GIÁO DỤC ĐẠI HỌC

13/06/2018

Chiều 12/6, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, Quốc hội làm việc tại Hội trường, thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng điều hành nội dung thảo luận

Các đại biểu tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Giáo dục đại học nhằm khắc phục bất cập, hạn chế của Luật hiện hành; thể chế hóa chủ trương, quan điểm về đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo tinh thần Hiến pháp 2013 và các nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới tổ chức quản lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập và yêu cầu về cơ cấu, trình độ, chất lượng nguồn nhân lực của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. 

Đại biểu Nguyễn Thị Lan - Hà Nội, đại biểu Đinh Thị Phương Lan - Quảng Ngãi đều nhất trí cho rằng, Luật Giáo dục đại học 2012 là luật chuyên ngành đầu tiên điều chỉnh cho việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo chuyển biến tích cực cả về tư duy và nhận thức với công tác này, góp phần cung cấp nguồn nhân lực phục vụ cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội thời gian qua. Tuy nhiên, các đại biểu cũng chỉ rõ, môi trường pháp lý nước ta trong thời gian qua có nhiều bước tiến cao, với việc ban hành Hiến pháp 2013, và thực hiện điều chỉnh, ban hành mới những luật liên quan. Do đó, việc sửa đổi, bổ sung kịp thời Luật Giáo dục đại học hiện hành để phù hợp với tình hình thực tiễn, đồng bộ với hệ thống pháp luật liên quan là cần thiết. Yêu cầu đặt ra là việc sửa đổi, bổ sung luật hiện hành phải trên tinh thần tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục đại học, đồng thời đẩy mạnh tiến trình hội nhâp sâu rộng hơn vào hệ thống giáo dục thế giới, nhưng vẫn bảo đảm nền giáo dục đại học nhân bản, khai sáng, và mang đậm cốt cách Việt.

Đại biểu Đinh Thị Phương Lan phát biểu tại phiên thảo luận

Một trong những điểm đáng ghi nhận của bản dự thảo Luật trình Quốc hội lần này, đó là đã có những bước tiến quan trọng về cách tiếp cận, tư tưởng chỉ đạo, phản ánh tư duy mới về nâng cao chất lượng giáo dục đại học, thể chế hóa rõ nét hơn quan điểm “đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục” của Đảng, Nhà nước. Trong khi đó, một số đại biểu cho rằng, Ban soạn thảo nên chọn những vấn đề căn cơ nhất để sửa đổi, bổ sung, nhằm tạo động lực phát triển cho giáo dục đại học.

Cho ý kiến về tự chủ đại học, các đại biểu nhấn mạnh việc đẩy mạnh tự chủ đại học là cần thiết và phù hợp với xu thế chung của giáo dục đại học. Đi đôi với mở rộng tự chủ là tăng cường trách nhiệm giải trình và đổi mới quản trị cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là nâng cao vai trò, năng lực của Hội đồng trường. Tuy nhiên, một số đại biểu đề nghị cần làm rõ hơn các khái niệm, nội hàm về quyền tự chủ, năng lực tự chủ; về phạm vi, mức độ, điều kiện thực hiện quyền tự chủ phù hợp với năng lực của cơ sở giáo dục đại học và yêu cầu cụ thể về trách nhiệm giải trình; đồng thời, cần quy định trong dự thảo Luật nguyên tắc pháp lý cần thiết nhằm tạo sự đồng bộ trong hệ thống pháp luật về vấn đề tự chủ cho các cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là về tổ chức – nhân sự, tài chính, tài sản.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Mai Hoa - Đồng Tháp, dù quyền tự chủ của các trường đại học là vấn đề then chốt, được nhấn mạnh trong dự thảo Luật, song vẫn cần làm rõ nội hàm, nội dung, phương thức, các tiêu chí và điều kiện để các trường tự chủ. Đồng tình với quan điểm này, một số đại biểu cũng chỉ rõ, việc thực hiện quyền tự chủ của các trường đại học trong thực tiễn còn bị hạn chế bởi nhiều luật khác, như Luật Viên Chức, Luật Đất đai, Luật Đầu tư công. Do đó, bên cạnh việc bổ sung làm rõ phương thức, tiêu chí, điều kiện để các trường tự chủ trong dự thảo Luật này, thì còn cần điều chỉnh các luật liên quan, nhằm bảo đảm tạo sự tự chủ thực sự cho các trường đại học.

Đại biểu Hoàng Quang Hàm phát biểu tại phiên thảo luận

Đại biểu Hoàng Quang Hàm - Phú Thọ thì cho rằng tự chủ cần hướng tới các mục tiêu: Tự chủ chuyên môn, bộ máy, nhân sự, tài chính và tài sản. Điều kiện thực hiện tự chủ phải được xác lập và thực hiện thông qua quản lý Nhà nước theo nguyên tắc không bó buộc tính tự chủ, nhất là các cơ sở giáo dục tư thục và bảo đảm phù hợp, không lãng phí nguồn lực của xã hội. Các cơ sở tư thục có vốn nước ngoài được tạo điều kiện thực hiện tự chủ, nhưng phải công khai, minh bạch về thông tin, thứ bậc đánh giá, kết quả kiểm định chất lượng của các tổ chức độc lập, có uy tín, tỷ lệ sinh viên có việc làm khi tốt nghiệp… để cân nhắc và lựa chọn. Đối với tự chủ các cơ sở giáo dục đại học công lập cần phân định rõ điều kiện và mức độ tự chủ phù hợp. Ví dụ, các cơ sở hoạt động bằng kinh phí ngân sách nhà nước với cơ sở ngân sách nhà nước bảo đảm một phần kinh phí hoạt động phải khác nhau về mức độ tự chủ bộ máy, nhân sự, tự chủ về chuyên môn, nhất là tự chủ về tuyển sinh. 

Ngoài ra tại phiên thảo luận, các đại biểu còn tập trung cho ý kiến về một số vấn đề như hệ thống giáo dục đại học và cơ cấu tổ chức của cơ sở giáo dục đại học, quản trị đại học, về tuyển sinh, mở ngành đào tạo, hình thức đào tạo và liên kết đào tạo, tài chính đại học, quản lý nhà nước và chính sách đối với giáo dục đại học, giảng viên và người học,… và một số vấn đề về kỹ thuật lập pháp khác.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội

Tại phiên họp các đại biểu cũng đã nghe Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ phát biểu tiếp thu, giải trình một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm và cho biết sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến đại biểu Quốc hội để nghiên cứu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật để bảo đảm đầy đủ hơn, khả thi hơn, tốt hơn, thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện phát triển khu vực đại học./.

Bảo Yến - Nhóm ảnh